วัดใหญ่ชัยมงคล อยู่นอกเกาะมืองอยุธยาด้านตะวันออก หรือห่างจากวงเวียนเจดีย์วัดสามปลื้มไปทางใต้ประมาณ 800 เมตร ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองสวนพลู อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ปัจจุบันมีพระสงฆ์จำพรรษา

   เมื่อ พ.ศ. 1900 สมเด็จพระเจ้าอู่ทอง โปรดให้ขุดศพเจ้าแก้ว เจ้าไท ซึ่งทิวงคตด้วยอหิวาตกโรค ขึ้นมาเผา ที่ปลงศพนั้น โปรดให้สถาปนาเป็นพระอาราม นามว่า วัดป่าแก้ว คณะสงฆ์ คณะวัดป่าแก้ว ที่บวชเรียนมาแต่สำนักรัตนมหาเถร ในลังกาทวีป และคณะสงฆ์นิกายนี้เป็นที่เคารพเลื่อมใสแก่ชาวกรุงศรีอยุธยาเป็นอันมาก สมเด็จพระเจ้าอู่ทอง ทรงตั้งอธิบดีสงฆ์นิกายนี้เป็นสมเด็จพระวันรัตน มีตำแหน่งเป็นพระสังฆราชฝ่ายขวา คู่กับสมเด็จพระธรรมโฆษาจารย์ มีตำแหน่งเป็นสังฆราชฝ่ายซ้าย ประชาชนเรียกวัดนี้อีกชื่อหนึ่งว่า "เจ้าไท" ซึ่งเป็นศัพท์เก่าแปลว่า "พระ" ฉะนั้น เจ้าไท ก็หมายถึงสังฆราช

   พ.ศ. 2091 ขุนวรวงศาธิราช กับท้าวศรีสุดาจันทร์ คบคิดกันปลงพระชนม์พระยอดฟ้า (หรือพระแก้วฟ้า พระมหากษัตริย์องค์ที่ 14 มีพระชนมายุ 9-10 พรรษา เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระไชยราชาธิราช) แล้วตั้งตนเป็นกษัตริย์ บ้านเมืองระส่ำระสาย เหล่าขุนนางไม่พอใจแต่ไม่กล้าขัด เพราะกลัวพระอาญา

   ขุนอินทรเทพ - ขุนพิเรนทรเทพ - หมื่นราชเสน่หา - และหลวงศรียศ ได้วางแผนจะกำจัดขุนวรวงศากับท้าวศรีสุดาจันทร์ จึงไปทูลเชิญพระเทียรราชา ซึ่งผนวชอยู่ที่วัดราชประดิษฐาน มาเสี่ยงเทียนที่พระอุโบสถวัดป่าแก้ว โดยจุดเทียน ขึ้น 2 เล่ม สมมุติให้เป็นของพระเทียรราชาและขุนวรวงศาธิราช หากเทียนของผู้ใดดับก่อน หมายถึงจะสิ้นบุญมิได้เป็นกษัตริย์ ปรากฏว่าเทียนของขุนวรวงศาดับก่อน ทั้ง 4 ท่านดีใจมาก จึงไปขอฤกษ์จากเจ้าอาวาสวัดป่าแก้ว แล้วพระเทียรราชาลาสิกขาบท จึงไปจับตัวขุนวรวงศากับท้าวศรีสุดาจันทร์ ไปสำเร็จโทษที่วัดโคกพระยา สมเด็จพระเทียรราชาขึ้นครองราชสมบัติ ทรงพระนามว่า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ์ (มีพระมเหสีคือ สมเด็จพระสุริโยทัย) 

   พ.ศ. 2135 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เมื่อเสร็จศึกสงครามยุธหัตถีแล้ว ได้ไต่สวนและสั่งประหารชีวิตแม่ทัพนายกองที่ตามเสด็จไปรบไม่ทัน แต่ได้รับการทูลขอไว้ชีวิตจากสมเด็จพระวันรัตน ทหารเหล่านั้นได้พร้อมใจกันบูรณะเจดีย์วัดใหญ่ชัยมงคล เพื่อเฉลิมพระเกียรติ

   พ.ศ. 2309 สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศอัมรินทร์ โปรดให้พระยาตาก (สิน) คุมกองทัพเรือไปรบกับพม่า แล้วมาตั้งค่ายคอยดักปล้นเสบียงอาหาร เพื่อตัดกำลังข้าศึก

   หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกแล้ว วัดใหญ่ชัยมงคลก็กลายเป็นวัดร้าง จนกระทั่งปี 2504 พระครูภาวนา ได้มาบูรณะและพัฒนาจนถึงบัดนี้ ภายในวัดประกอบด้วย

   - เจดีย์ทรงลังกาเป็นประธาน สูง 60 เมตร 

   - พระราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทรงหลั่งน้ำสิโนทก ประกาศอิสรภาพ

   - ภาพพระบรมสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คู่กับ เจ้าหญิงสุนันทากุมารีรัตน์ (พระนางเรือล่ม) 

   - หุ่นขี้ผึ้ง พระครูภาวนา อดีตเจ้าอาวาส

   - พระพุทธไสยาสน์

   - ศาลเจ้าพ่อสิทธิชัย เชื่อกันว่าเป็นพระราชโอรสองค์หนึ่งของรัชกาลที่ 5 ที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์

พระครูภาวนารังสี ( เปลื้อง  วิสฏฺโฐ )
เจ้าอาวาสองค์แรกของวัดใหญ่ชัยมงคล

พระครูภาวนารังสี ชื่อเดิม เปลื้อง นามสกุล เริงเชียร
เกิดเมื่อ ปีขาล พุทธศักราช ๒๔๔๕ ที่บ้านอำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
เป็นบุตรของ นายแว้ด และนางเปี่ยม

อุปสมบทเมื่ออายุได้ ๒๑ ปี
จำพรรษาที่     วัดบางบาล ๑ พรรษา
                       วัดมณฑป   ๓ พรรษา
ไปเรียนกรรมฐานที่ วัดถ้ำตะโก จังหวัดลพบุรี ๔ พรรษา
ย้ายมาอยู่ที่วัดยม ( ร้าง ) อำเภอบางบาล และได้ทำการบูรณปฏิสังขรณ์ วัดยม จนได้รับการยกให้เป็นวัดที่มีพระภิกษุจำพรรษา และได้รับสมณศักดิ์เป็น พระครูภาวนาพิริยคุณ ท่านจำพรรษาอยู่วัดยม ๑๔ พรรษา

พ.ศ. ๒๔๙๕ เมื่อ หลวงพ่อฉลวย  สุธมฺโม ผู้เริ่มบุกเบิกวัดใหญ่ชัยมงคล ต้องการจะออกจาริกหาที่ปฏิบัติธรรมตามอัธยาศัย จึงได้นิมนต์ พระครูภาวนาพิริยคุณ ให้มาดูแลวัดใหญ่ชัยมงคลแทน พระครูภาวนาพิริยคุณ ได้เดินทางมาเพื่อดูสถานที่ พอเห็นว่าวัดใหญ่ชัยมงคลเป็นสถานที่ที่สงบเหมาะแก่การปฏิบัติธรรม จึงได้เดินทางกลับไปที่วัดยม เพื่อลาญาติโยม และได้เดินทางมาวัดใหญ่ชัยมงคลในวันนั้นนั่นเอง

เมื่อพระครูภาวนาพิริยคุณมาจำพรรษาที่วัดใหญ่ชัยมงคล ( ร้าง ) ได้เร่งฟื้นฟูบูรณปฏิสังขรณ์วัดเป็นการใหญ่ อาศัยแรงกาย แรงใจ ของพระภิกษุ สามเณร แม่ชี และฆารวาสญาติโยม วัดใหญ่ชัยมงคล จึงได้รับการยกขึ้นเป็นวัดที่มีพระภิกษุจำพรรษาอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๐ แม้งานด้านการพัฒนาจะมีมากมาย แต่ท่านก็ไม่ได้ละเว้นงานด้านพระศาสนา คือการทำกิจวัตร และปฏิบัติพระกรรมฐาน ทั้งยังสอดส่องดูแลผู้ใต้ปกครองให้ปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดอีกด้วย

พระครูภาวนาพิริยคุณ ได้รับการเลื่อนสมณศักดิ์ เป็น พระครูภาวนารังสี พระครูเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นโท  ฝ่ายวิปัสสนาธุระ

ท่านมรณภาพด้วยอาการสงบ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๖ ปัจจุบันสรีระ ของท่านถูกเก็บรักษาไว้ที่วัดใหญ่ชัยมงคล ซึ่งมีการบำเพ็ญกุศล สวดพระอภิธรรมถวายทุก ๆ วันพระ เวลา ๑๖.๐๐ น. และมีการทำบุญใหญ่ประจำปีในวันครบรอบวันมรณภาพของท่าน คือทุก ๆ วันที่ ๒๑ มกราคม ทุกปี

บุคคลสำคัญของวัด

หลวงปู่ฉลวย  สุธมฺโม พระสุปฏิปันโน ศิษย์ของหลวงปู่มั่น  ภูริทตฺโต สหธรรมิกของ หลวงปู่ชา  สุภทฺโท ผู้เริ่มบุกเบิกวัดใหญ่ชัยมงคล[ อ่านประวัติ ]

พระครูภาวนารังสี ( เปลื้อง  วิสฏฬโฐ ) ผู้สานต่อการบูรณะจนวัดใหญ่ชัยมงคล ได้ยกฐานะจากวัดร้างเป็นวัดที่มีพระภิกษุจำพรรษาจนถึงทุกวันนี้          [ อ่านประวัติ ]

พระครูพิสุทธิ์บุญสาร ( แก่น  ปุญฺญสมฺปนฺโน ) เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน เป็นชาว อ.วิเชียรบุรี จ.เพชรบูรณ์ วิทยฐานะ นักธรรมชั้นเอก [ อ่านประวัติ ]

พระมหาสำรอง  ชยธมฺโม ผู้ช่วยเจ้าอาวาสฝ่ายสาธารณูปการ ชาว อ.วิเชียรบุรี จ.เพชรบูรณ์ วิทยฐานะ เปรียญธรรม ๕ ประโยค นักธรรมชั้นเอก

พระมหาบรรณ์  ปญฺญาธโร ผู้ช่วยเจ้าอาวาสฝ่ายการศึกษา ชาว อ.สำโรงทาบ จ.สุรินทร์ วิทยฐานะ เปรียญธรรม ๘ ประโยค นักธรรมชั้นเอก

แม่ชีสมจิต  ควรเลี้ยง หัวหน้าสำนักแม่ชีวัดใหญ่ชัยมงคล วิทยฐานะ ธรรมศึกษาเอก [อ่านประวัติ]

อยุธยานิวส์ ดอท คอม 
ชัยรัตน์ สิทธิกุล (เว็บมาสเตอร์) - อยุธยานิวส์ ดอท คอม - สิทธิกุล ดอท คอม
1/66 หมู่ 16 ตำบล บางกระสั้น อำเภอ บางปะอิน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา 13160 
โทรศัพท์. 035 263069 แฟกซ์. 035 263069  มือถือ. 081 4522107
อีเมล์. chairat@ayutthayanews.com