วัดหน้าพระเมรุ มีชื่อเต็มว่า วัดหน้าพระเมรุราชิการาม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ตั้งอยู่ริมคลองสระบัวด้านเหนือของพระราชวังหลวง ตำบลท่าวาสุกรี อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 

   ตามประวัติกล่าวว่า สร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 รัชกาลที่ 10 แห่งกรุงศรีอยุธยา เมื่อจุลศักราช 846 (พ.ศ. 2045)

   พระประธานในพระอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยหล่อด้วยทองคำสำริดภายนอก ส่วนแกนในก่ออิฐทรงเครื่องแบบพระมหากษัตริย์ มีหน้าตักกว้าง 4.60 เมตร สูง 6 เมตร มีนามว่า     " พระพุทธนิมิตพิชิตมาร โมฬีศรีสรรเพชญ์ บรมไตรโลกนาถ"

   วัดนี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ตามเอกสารพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ์โปรดให้สร้างพลับพลาไว้ในวัดหน้าพระเมรุ เพื่อเป็นที่ทำสัญญาสงบศึกกับพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้แห่งกรุงหงสาวดี ที่ยกทัพมาตีกรุงศรีอยุธยา ได้มีการอัญเชิญพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ มาประดิษฐานเป็นพระประธานในพลับพลา

   ในปี พ.ศ. 2112 รัชสมัยสมเด็จพระมหินทราธิราช กรุงศรีอยุธยาต้องพ่ายแพ้แก่พม่าเป็นครั้งแรก ให้แก่พระเจ้าบุเรงนอง (ผู้ชนะสิบทิศ) แห่งกรุงหงสาวดี ครั้งนั้นกรุงศรีอยุธยาต้องเสียช้างเผือก 4 เชือก ขุนศึก 3 ท่าน ได้แก่ พระราเมศวร พระยาจักรี และ พระยาสุนทรสงคราม ซึ่งเป็นหัวหน้าในการต่อสู้ข้าศึกให้แก่พม่าไปเมืองหงสาวดี และยังต้องส่งส่วยเป็นประจำอีกด้วย

   ต่อมาวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 6 ปีมะโรง พ.ศ. 2303 สมเด็จพระเจ้าอลองพญา แห่งกรุงหงสาวดี ได้ตั้งค่ายระหว่างวัดหน้าพระเมรุกับวัดหัสดาวาส แล้วระดมยิงปืนใหญ่เข้าไปในพระราชวังหลวง ถูกยอดพระที่นั่งสุริยาสน์อมรินทร์หักพังลงมา ในวันนั้นพระเจ้าอลองพญาทรงบัญชาการรบด้วยพระองค์เอง และทรงจุดชนวนปืนใหญ่ด้วยพระบารมีของหลวงพ่อพุทธนิมิตฯ ปืนใหญ่ได้แตกและระเบิดต้องพระองค์ ทำให้พระเจ้าอลองพญาได้รับบาดเจ็บสาหัส พอวันรุ่ง ขึ้น 2 ค่ำ เดือน 6 พ.ศ. 2303 ได้เลิกทัพกลับหงสาวดี พระองค์ทนพิษบาดแผลไม่ไหวก็สิ้นพระชนม์ระหว่างทาง

   ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น รัชกาลที่ 3 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้พระยาไชยวิชิต (เผือก) ผู้รักษาพระนคร ได้เป็นแม่กองบูรณะปฏิสังขรณ์ และได้อัญเชิญพระคันธารราฐ ประทับห้อยพระบาท จากวัดมหาธาตุ อยุธยา มาประดิษฐานในวิหารน้อย (วิหารเขียน) ข้างพระอุโบสถ

   ความสำคัญของวัดหน้าพระเมรุ เป็นวัดเดียวในกรุงศรีอยุธยาที่ไม่ถูกพม่าเผาทำลายเหมือนกับวัดอื่น เป็นวัดที่มีพระอุโบสถแบบอยุธยา คือ ไม่มีหน้าต่าง เพียงแต่ทำเป็นช่องลมให้แสงสว่างและอากาศเข้าออกพระอุโบสถหันหน้าไปทางทิศตะวันตกและแม่น้ำ ส่วนหน้าบานเป็นงานฝีมือแกะสลักไม้เป็นรูปนารายณ์ ทรงครุฑเหยียบนาคล้อมรอบด้วยเทพพนม 26 องค์

ชัยรัตน์ สิทธิกุล (เว็บมาสเตอร์) - อยุธยานิวส์ ดอท คอม - สิทธิกุล ดอท คอม
1/66 หมู่ 16 ตำบล บางกระสั้น อำเภอ บางปะอิน จังหวัด พระนครศรีอยุธยา 13160 
โทรศัพท์. 035 263069 แฟกซ์. 035 263069  มือถือ. 081 4522107
อีเมล์. chairat@ayutthayanews.com